Η ιστορία της "Αναπαράστασης" σε ασπρόμαυρο φόντο (1955;-1975) (ΦΩΤΟ)

γράφει ο Χρίστος Φωτεινόπουλος

 

Στις αρχές της δεκαετίας του ’50 ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Κυρός Αγαθόνικος, ο Ηγούμενος της Αγίας Λαύρας Μακαριστός Πάικος Οικονομόπουλος και ο τότε Γυμνασιάρχης του Γυμνασίου Καλαβρύτων κ. Σπήλιος Πολυδώρου συνέλαβαν την ιδέα της αναπαράστασης δύο σημαντικών για την έναρξη της Επανάστασης και για την απελευθέρωση της Πατρίδας μας τοπικών ιστορικών γεγονότων: της Σύσκεψης των Προκρίτων και των Οπλαρχηγών στις 13 Μάρτη 1821 στην Αγία Λαύρα και της Κατάληψης – Απελευθέρωσης των Καλαβρύτων.

Ο στόχος πρόδηλα εθνικοπαιδαγωγικός (ευνοούσε και το ιδεολογικό κλίμα εκείνης της περιόδου): να διδάσκεται η νέα Καλαβρυτινή γενιά ένα βιωματικό μάθημα ιστορικής αυτογνωσίας μέσω της αναπαράστασης αυτών των γεγονότων, για τα οποία, ενώ η «επίσημη» ιστορία, η εθνική ιστορία, χωρίς να τα επικαλύπτει, τα είχε προσπεράσει θεωρώντας τα τοπικές ιδιαιτερότητες, ή τα είχε ερμηνεύσει και αποτυπώσει με το δικό της τρόπο, η μνήμη και η συνείδηση, ωστόσο, της τοπικής ιστορίας τα είχε διασώσει και φυλάξει στο ακέραιο από γενιά σε γενιά και είχαν πάρει τις διαστάσεις ενός ζωντανού θρύλου.

Πολλοί Καλαβρυτινοί ενστερνίστηκαν αμέσως την ιδέα, την οποία θεώρησαν ως μία ευκαιρία να εκφράσουν την αγάπη τους προς τον τόπο τους και να εκδηλώσουν τα αισθήματά τους, αισθήματα εθνικής υπερηφάνειας και καύχησης που έτρεφαν προς τους προγόνους τους, οι οποίοι είχαν Πρωτοστατήσει στην Απελευθέρωση της πατρίδας μας. Ανταποκρίθηκαν λοιπόν σ’ αυτό το κάλεσμα κι άρχισαν δειλά-δειλά, άλλοι συνειδητά, άλλοι ανεπίγνωστα αλλά με ενθουσιασμό, να συμμετέχουν. Έμπαιναν σ’ αυτόν τον υπέροχο κόσμο του 21 που ευωδίαζε από το πάθος της ελευθερίας και της αυταπάρνησης, από τη λαχτάρα της θυσίας και της προσφοράς και τον υπηρέτησαν με συνέπεια και αγνότητα, δημιουργώντας μια παράδοση που εδώ και έξι περίπου δεκαετίες υπερασπίζεται την ιστορική και πολιτιστική αξιοπρέπεια του τόπου μας.

 

Τα πρώτα χρόνια η «Αναπαράσταση», όπως επικράτησε να καλείται, παιζόταν μόνο στις 21 Μαρτίου στην Αγία Λαύρα κατά τις μεταμεσημβρινές ώρες και είχε τη μορφή ενός λιτού και σύντομου θεατρικού δρώμενου πάνω στο οποίο «χτίστηκε» το σενάριο- που με τα χρόνια πήρε τη μορφή ενός ολοκληρωμένου θεατρικού έργου με αρχή, μέση και τέλος. Το Έργο ήταν σκηνοθετημένο στο φυσικό χώρο των γεγονότων και είχε την παρακάτω δομή: Πρώτη Πράξη: η Σύσκεψη των Προκρίτων και των Οπλαρχηγών λάμβανε χώρα στον περίβολο της Μονής, κάτω από τον υπεραιωνόβιο πλάτανο και η Ορκωμοσία τους μπροστά από τον ιστορικό ναό κάτω από το Λάβαρο και υπό τις ευλογίες του Π. Π. Γερμανού (Αρχικά τους Αρχιερείς δηλ. τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, τον Κερνίτσης Προκόπιο και το Διάκονο Γρηγόριο υποδύονταν ο Ηγούμενος και οι Μοναχοί της Μονής). Δεύτερη Πράξη: η δράση εξελισσόταν στο χώρο μεταξύ Αγ. Λαύρας- Καλαβρύτων. Οι Οπλαρχηγοί και τα Παλικάρια τους μετά την Ορκωμοσία τους ξεχύνονταν άλλοι έφιπποι και άλλοι πεζή για να καταλάβουν και απελευθερώσουν τα Καλάβρυτα. Ακολουθώντας τη διαδρομή Στέρνα- Ξυδιά- Αγ. Βαρβάρα- Αγ. Ανάργυροι-έφταναν στο Ξενοδοχείο «Χελμός» (τοποθεσία όπου βρισκόταν ο πύργος του Αρναούτογλου, Βοεβόδα των Καλαβρύτων) και τον πολιορκούσαν. Ακολουθούσε -Τρίτη Πράξη- η σύλληψη του Αρναούτογλου και της συνοδείας του και η διαπόμπευσή τους μέσω της κεντρικής αγοράς. Εν συνεχεία κατέληγαν στην πλατεία της πόλης, όπου τους παρέδιδαν στον οπλαρχηγό Γ. Λεχουρίτη για να τους εγκλείσει στον πύργο του στο Λεχούρι. Η θεατρική αναπαράσταση έκλεινε με την τέλεση Δοξολογίας στον Καθεδρικό Ναό και το πανηγύρι (χοροί και τραγούδια) που στηνόταν από τους «επαναστάτες» και τον κόσμο. Μέσα, λοιπόν, από μια θεατρική Παράσταση μία ολόκληρη πόλη έμπαινε στο πανηγύρι της μνήμης!

 

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 μια ομάδα νέων Καλαβρυτινών με κοινά ενδιαφέροντα ιδρύουν το Μουσικοφιλολογικό Σύλλογο «Ορφέα» με κύριο σκοπό την « πνευματική και πολιτιστική» ανάπτυξη του τόπου (μνημειώδεις έχουν μείνει έξοχες θεατρικές- μουσικοχορευτικές παραστάσεις, όπως η θεατρική παράσταση «ο Παπαφλέσσας», έργο του Σπύρου Μελά). Το γεγονός αυτό, ωστόσο, λειτουργεί και ευεργετικά για την υπόθεση «Αναπαράσταση», γιατί κάποια μέλη του μαζί και με άλλους Καλαβρυτινούς αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία να «επιμεληθούν» και της «Αναπαράστασης». Ανάμεσά τους, ο Μίμης ο Καλδίρης ο Βασίλης ο Φεφές και ο Ανδρέας ο Παπανδρέου (γράφουν Σενάριο, ιδιαίτερα με την επιμέλεια του πρώτου, πάνω σ’ ένα κείμενο του Γυμνασιάρχη Παναγιώτη Γαγκάτσου, ο δεύτερος διδάσκει και υποκριτική και ο τρίτος σκηνοθετεί- ως Επονίτης είχε μαθητεύσει στο θέατρο του Βουνού και γνώριζε από σκηνοθεσία), ο Γιάννης ο Λεοντίου και ο Πάνος ο Παπανδρέου (ξαναγράφουν- προς το τέλος τη δεκαετίας- το κείμενο αξιοποιώντας τις Πηγές, την ιστορική και προφορική Μνήμη- το σημερινό καλογραμμένο-καλοδουλεμένο Σενάριο υπήρξε δική τους δημιουργία)- ο Αντώνης ο Λυκουργιώτης και ο Φίλιππος ο Ζησιμόπουλος, ο Τόλης ο Τσεκούρας και ο Θανάσης ο Ζησιμόπουλος(ζητώ συγγνώμη αν μου διαφεύγει κανείς).

Εκτός από τις αλλαγές του σεναρίου, επιφέρουν σταδιακά και σοβαρές σκηνοθετικές αλλαγές: εγκαταλείπεται ο φυσικός χώρος, η Αγία Λαύρα και η «Αναπαράσταση και η Κατάληψη» σκηνοθετούνται με κέντρο τα Καλάβρυτα (μόνο η πρώτη Πράξη επαναλαμβάνεται –συμβολικά- κατά την επέτειο της εθνεγερσίας, στις 25 Μαρτίου, χάριν της σημασίας και της σπουδαιότητας του γεγονότος για τον Ελληνισμό αλλά και…χάριν των επισήμων!). Εμπλέκουν στα δρώμενα τα Σχολεία, τους Μαθητές και τις Μαθήτριες (Κομπάρσοι- Χορευτικά- Λαμπαδηφόροι). Οι πρωταγωνιστές πλαισιώνονται από στρατιώτες (ντυμένους με την ανάλογη ενδυμασία-ρόμπες), οι οποίοι συμμετέχουν στην Κατάληψη της πόλης και χρησιμοποιούν διάφορα σκηνικά και ακουστικά εφέ (άσφαιρα πυρά, καπνογόνα και χειροβομβίδες κρότου). Επιμελούνται της μεταμφίεσης και της αισθητικής (ενδυμασία (φουστανέλες), μακιγιάρισμα κλπ). Και τέλος, εισάγουν και συμπληρώνουν την Παράσταση με Χορούς και Λαμπαδηφορία συνοδεία της Φιλαρμονικής. Έδωσαν στην «Αναπαράσταση», εν κατακλείδι, αυτό που της έλειπε: το χρώμα και τη ζωντάνια, τη δράση και το θέαμα. Γι’ αυτό η συνεισφορά τους υπήρξε ανεκτίμητη.

 

Κάπως έτσι λοιπόν, γράφτηκε η ιστορία της «Αναπαράστασης». Παρέες την έγραψαν. Αυτό συμβαίνει όταν οι άνθρωποι συναντώνται και συγχρωτίζονται (ταιριάζουν δηλ. τα χνώτα τους), δημιουργούν πολιτισμό (συλλόγους, θεατρικές ομάδες, κινηματογραφικές λέσχες κ.λ.π.), γιατί, όπως και να το κάνουμε, ο πολιτισμός είναι και θέμα παρεών. Άλλωστε, τη διατήρηση του θεσμού της «Αναπαράστασης» την οφείλουμε σε παρέα, στο Θεατρικό Όμιλο «Πάνος Μίχος» και στην ψυχή του Ομίλου, στην αειθαλή παρουσία του Γιώργου Γιαννέλου (του π. Καλλίνικου) που αγογγύστως και επί σειρά ετών σηκώνει το πάτερο. Ευτυχώς, που ακόμη σ’ αυτό τον τόπο επιβιώνουν το φιλότιμο και η θυσιαστική προσφορά.

 

Χρίστος Φωτεινόπουλος

Προσθήκη νέου σχολίου

Το περιεχόμενο αυτού του πεδίου παραμένει ιδιωτικό και δε θα εμφανίζεται δημόσια.
  • Επιτρεπόμενες ετικέτες HTML: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Αυτόματες αλλαγές γραμμών και παραγράφων.
  • Οι διευθύνσεις ιστοσελίδων και οι διευθύνσεις email μετετρέπονται σε συνδέσμους αυτόματα.
2 + 1 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.